Alles chronologisch

  • Overdenking

    ‘Joehoe, oma ik zit hier!’
    Vanaf mijn schoot schalt zijn stem door de ruimte, zijn hele lichaam zwaait mee. De dominee kijkt en zwaait terug. Het is mijn moeder, die ons heeft uitgenodigd. Hij is nog nooit in een kerk geweest.

    ‘Wie kent het Kerstverhaal?’
    Meteen gaat zijn vinger omhoog. Op een volume waarbij een microfoon overbodig is somt hij op:
    ‘Jezus werd geboren en er kwamen drie wijzen uit het oosten en ook kwamen er herders en er was een ster.’
    Mensen knikken instemmend en bewonderend.
    Een bandje zingt popliedjes en er wordt een verhaal verteld, waar hij aandachtig naar luistert.
    Op het eind van de dienst zegt hij net iets te luid:
    ‘Maar wie is die God nu eigenlijk?’

    Bijsluiter Bijna non-fictie

  • Fier

    het meisje van vier kan heel de wereld aan
    ze schenkt haar chocomel in veel te kleine glazen
    en doucht en wast zichzelf in dikke lagen sop
    ongevraagd helpt ze door het wassen van de vaat

    het meisje van vier kan heel de wereld aan
    alwetend hoeft haar niets meer uitgelegd
    schreeuwend luid weet zij wat stilte is
    en bedient de TV in ontregelend gemak

    het meisje van vier kan heel de wereld aan
    en eet alleen nog wat zij lekker vindt
    haar slaaptijd vangt steeds later aan
    al haar kleren duren nog geen halve dag

    zo dweil ik haar achterna
    probeer mijn kennis te bewaren
    in rustig hopen dat dit overgaat
    en vier haar elk moment

  • Harteloos

    Bij het ontwaken zie ik de vertrouwde omgeving van de ziekenhuiskamer waar ik nu al een paar weken lig, de televisie voor me aan het plafond, het tafeltje, de drie stoelen en het lege prikbord. Mijn hart slaat niet meer. Daar moest ik het meest aan wennen, een lichaam zonder hartslag. Dokter Goldstein -een man met handen die niet bij een chirurg lijken te passen- heeft met de operatie niet alleen mijn leven verlengd, maar ook internationaal zijn naam bekendheid gegeven. Ik krijg dagelijks bezoek van hem, waardoor een zekere band is ontstaan. Hij noemt me Winston, toch blijf ik hem dokter noemen. In leeftijd verschillen we behoorlijk, maar onze interesses hebben wel raakvlakken.
    ‘Winston, wist je dat de software van de pomp in jouw lijf gebaseerd is op hetzelfde OS als deze tablet?’
    ‘Android?’ vraag ik licht verbaasd. ‘Ik had eerder een uitgeklede Linux kernel verwacht, maar zelfs een oude DOS kloon had ik me kunnen voorstellen.’
    ‘Ach, Android is uiteindelijk ook op Linux gebaseerd.’
    ‘En welke apps kan ik in mijn hart laden, dokter?’
    We lachen er samen hardop om, ik zie dat Julia -één van mijn vaste verpleegsters- haar hoofd vlug om de hoek steekt.
    ‘Tja we lachen erom, maar kijk hier eens.’
    Hij pakt zijn Galaxy Note erbij en opent een programma, een landkaart toont op het adres van het ziekenhuis een knipperend plaatje dat het meest op een groene punaise lijkt.
    ‘Dit ben jij. Groen is goed. We hebben een GPS locator geïntegreerd in het mechanisme, zo kunnen we je direct vinden als de techniek aangeeft dat er defecten optreden. Je hebt zelfs een gewone SIM-kaart in je lichaam zitten.’
    Het pennetje dat hij gebruikt om het beeldscherm aan te sturen verdwijnt in zijn handen. Ik kan me met niet voorstellen dat hij zelf de scalpel heeft vastgehouden. Regelmatig droom ik ervan dat hij met die handen diep in mijn borstkas graait. Dan word ik hevig zwetend wakker en staat Julia al naast mijn bed, altijd Julia als ik van deze nachtmerrie ontwaak. Bij de andere verpleegsters overkomt het me niet.
    Dokter Goldstein vervolgt: ‘De draden naar je accu zijn tegelijkertijd de antennes.’
    ‘Maar is de straling niet gevaarlijk dokter?’
    ‘Nee, Winston. We hebben de risico’s afgezet tegen je levensverwachting en het klinkt cru, maar de risico’s waren daarbij verwaarloosbaar.’
    Mijn nieuwe hart schakelt op basis van de informatie die mijn lijf afgeeft over naar een hogere frequentie. Ik voel er weinig van, ik beredeneer het. Dokter Goldstein heeft me uitgebreid geïnformeerd over de werking van de hartpomp.
    ‘Betekent dit ook dat alle gegevens naar uw computer worden gestuurd?’
    De dokter zwijgt slechts en tovert een aantal grafieken tevoorschijn. Op de tijdlijn zie ik ook situaties beschreven staan. Mijn gesprekken met hem, maar ook de bezoeken van het medisch personeel. Ik zie dat de bezoeken van Julia apart vermeld staan. De grafiek piekt daar behoorlijk op. Ik voel me er ongemakkelijk bij, wat zich onmiddellijk vertaalt in een stijgende lijn op het scherm van dokter Goldstein.
    Vanzelfsprekend weet ik dat ik een menselijk proefdier ben, zonder deze risicovolle ingreep was ik allang gestorven. Voor de wetenschap ben ik perfect, ik ben iemand die geen kaarten verwacht en bij mijn sterven zal er geen rouwadvertentie geplaatst worden. Ze kennen al mijn voorkeuren en eigenaardigheden.
    Misschien hebben ze Julia daar wel op geselecteerd.
    Dokter Goldstein laat me verschillende curves zien en geeft daar uitgebreid toelichting op. Julia komt binnen met het avondeten en ik probeer mijn lichaam onder controle te houden. De dokter verlaat met een korte groet de kamer.
    Julia ruikt naar kokos, een geur die mijn gedachten naar Midden-Amerika brengen. Toen ik jong was heb ik daar als vrijwilliger op een universiteit meegeholpen oude computers weer gebruiksklaar te maken. Ieder jaar zet ik geld opzij om daar na mijn pensioen te gaan wonen, het potje is behoorlijk gevuld. Ik voel geen band met plaatsen of mensen, ik ga waar ik gaan wil. Mijn hart heeft deze plannen voor een moment doorkruist, mijn pensioen zal ik waarschijnlijk niet meer halen.

    Mijn herstel verloopt voorspoedig en onder voorwaarden mag ik naar huis.
    ‘Houd je aan het dieet, bezoek de sportfysio en wekelijks de controle hier bij mij. Ook voor promotionele activiteiten moet je beschikbaar blijven.’
    Dokter Goldstein is steeds formeler geworden in de aanloop naar mijn vertrek, zijn bezoeken worden steeds korter. Zo wordt het voor mij wel makkelijker om afscheid van het ziekenhuis te nemen. Alleen Julia zal ik echt missen. Op mijn vraag of ze geselecteerd is op meer dan haar medische kwaliteiten, antwoordde ze slechts met een bedwelmende glimlach.
    Tijdens de wekelijkse controle zie ik de grafieken steeds weer terug op het tablet van de dokter. Hij doet nauwelijks moeite om te verbergen hoezeer hij zicht op mijn privéleven heeft. Zelfs mijn stoelgang en erecties weet hij te duiden. Het wordt me steeds duidelijker dat ik vooral interessant ben als object van de wetenschap, dat bevalt me niet. Daarom besluit ik te vluchten.

    Nu zit ik hier. San Ramón de Alajuela, Costa Rica, Midden-Amerika. Klaar om de laatste resten van mijn bestaan te leven. Ik heb een goedkoop pension gevonden en mijn Spaans blijkt nog goed genoeg om me te redden. Mijn grootste zorg is of ze me zullen zoeken. Het mobiele telefonienetwerk is hier vrij stabiel, ze weten vast al waar ik ben. Waarschijnlijk hebben ze mijn hele reis live kunnen volgen. Mijn medische paspoort was -nadat het alarm was afgegaan- voor de douane gelukkig geen reden voor extra vragen.
    Uitgeput val ik in slaap. Midden in de hete nacht word ik wakker van de nachtmerrie over de dokter en zijn grote handen in mijn lijf. Als ik mijn ogen opendoe mis ik Julia, ze staat niet naast mijn bed. Zo ga ik dood.

    ‘Dokter Goldstein, de tablet meldt dat alle hartgegevens op afstand gewist zijn.’
    Ze draait haar hoofd triomfantelijk naar de dokter. Het pennetje in de handen van Julia ziet er niet uit als een moordwapen.

    Dit verhaal is ingezonden naar aanleiding van een wedstrijd van schrijvenonline.org. De opdracht was: … een verhaal te schrijven van maximaal 1.000 woorden waarin een Samsung Galaxy Note tablet een rol speelt en dat een knipoog bevat naar de grote Britse schrijver George Orwell.

  • Slappe knieën

    kijk dan zit ik hier en weet
    dat ik naar bed moet gaan
    het hele lijf laat mij het voelen
    slaap dan rust dan ga naar bed
    maar ik ben veel te moe
    om op te staan en dan
    de stilte hoor ik ruisen
    als een verre zee
    de lichten blijken sterren
    en ik ben kapitein
    gezagvoerder van mijn leven
    baas en stuurman tegelijk
    golven neem ik grandioos
    laveer om alle klippen heen
    en rond de kapen
    slacht de kapers
    bal mijn vuisten
    sneer bevelen
    en roep mijn benen op
    draag me nu naar boven
    maar hier heerst muiterij

  • Gepasseerd station

    drie kinderen zag ik springend
    van spanning en plezier de trein
    kwam er in de verte aan
    dit was hun grote avontuur
    ooit het mijne

    in de auto
    ga ik hier al jaren aan voorbij